Ayıplı malda ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi yönündeki tüketici hakları, malın satıcısı yanında üreticisi veya ithalatçısına karşı da kullanılabilir. Bu hakların yerine getirilmesi konusunda satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur. Üretici veya ithalatçı, malın kendisi tarafından piyasaya sürülmesinden sonra ayıbın doğduğunu ispat ettiği takdirde sorumlu tutulmaz.
Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin satıcı için orantısız güçlükleri beraberinde getirecek olması hâlinde tüketici, sözleşmeden dönme veya ayıp oranında bedelden indirim haklarından birini kullanabilir. Orantısızlığın tayininde malın ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer seçimlik haklara başvurmanın tüketici açısından sorun teşkil edip etmeyeceği gibi hususlar dikkate alınır.
Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi haklarından birinin seçilmesi durumunda bu talebin satıcıya, üreticiye veya ithalatçıya yöneltilmesinden itibaren azami otuz iş günü, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda ise altmış iş günü içinde yerine getirilmesi zorunludur. (Yönetmelikle belirlenen özel süreler saklıdır.) Aksi hâlde tüketici diğer seçimlik haklarını kullanmakta serbesttir.
Tüketicinin sözleşmeden dönme veya ayıp oranında bedelden indirim hakkını seçtiği durumlarda, ödemiş olduğu bedelin tümü veya bedelden yapılan indirim tutarı derhâl tüketiciye iade edilir.
Seçimlik hakların kullanılması nedeniyle ortaya çıkan tüm masraflar, tüketicinin seçtiği hakkı yerine getiren tarafça karşılanır.
Tüketici seçimlik haklarından biri ile birlikte 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca tazminat da talep edebilir. (6502/Md.11-2/6)
> Konuyla ilgili olarak oluşturulan kanuna uygunluk kriterleri :1. Tüketicinin, ayıplı malın ücretsiz onarımını veya değiştirilmesini, malın satıcısı yanında üreticisi veya ithalatçısından da istemesine imkân sağlanmış olmalıdır. 2. Ayıplı malın ücretsiz onarımı veya değiştirilmesinden, malın satıcısı, üreticisi ve ithalatçısı müteselsilen sorumlu tutulmuş olmalıdır. 3. Üretici veya ithalatçı, malın ayıbının piyasaya sürüldükten sonra doğduğunu ispat etmişler ise, bu ayıp nedeniyle sorumlu tutulmamışlar olmalıdır. 4. Ayıplı malın ücretsiz onarımı veya değiştirilmesi satıcı için orantısız bir külfet doğurmakta ise, tüketicinin, sözleşmeden dönme veya ayıp oranında bedelden indirim haklarından birini kullanmasına imkân sağlanmış olmalıdır. 5. Tüketici ayıplı malın ücretsiz onarımını veya değiştirilmesini talep etmiş ise, bu talep en geç otuz iş günü içinde yerine getirilmiş olmalıdır. 6. Tüketici, konut veya tatil amaçlı bir taşınmazın ayıplı olduğu için ücretsiz onarımını veya değiştirilmesini talep etmiş ise, bu talep en geç altmış iş günü içinde yerine getirilmiş olmalıdır. 7. Satışa konu ayıplı malın ücretsiz onarımı veya değiştirilmesi yönündeki tüketici talepleri yasal süresi içinde yerine getirilmemiş ise, tüketici sözleşmeden dönebilmiş veya malın bedelinden ayıbı oranında indirim yapılmasını talep etmesine imkân sağlanmış olmalıdır. 8. Tüketici ayıplı malın ücretsiz onarımı veya değiştirilmesi yönündeki talepleri yasal süresi içinde yerine getirilmediği için sözleşmeden dönmek istemiş ise, ödediği bedelin tamamı derhâl iade edilmiş olmalıdır. 9. Tüketici ayıplı malın ücretsiz onarımı veya değiştirilmesi yönündeki talepleri yasal süresi içinde yerine getirilmediği için malın bedelinden ayıbı oranında indirim yapılmasını istemiş ise, indirim tutarı derhâl tüketiciye iade edilmiş olmalıdır. 10. Tüketici, ayıplı mal satışı nedeniyle sözleşmeden dönmeyi veya malın bedelinden ayıbı oranında indirim yapılmasını talep etmiş ise, bu nedenle oluşan tüm masraflar, tüketicinin talebini yerine getiren tarafça karşılanmış olmalıdır. 11. Tüketici, ayıplı mal satışı nedeniyle sözleşmeden dönmüş veya malın bedelinden ayıbı oranında indirim yapılmasını istemiş ise, ayrıca 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri çerçevesinde tazminat da talep etmesine imkân sağlanmış olmalıdır. Dilerseniz bu konudaki uygulamayı denetleyebilirsiniz. > Denetim Formu