A)- İmar Kanununda mevzuata aykırı inşaat veya uygulama alanı üzerinden hesaplanacağı belirtilen idari para cezaları : (2025) *(Sonraki Dönem)
Ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere ve imar mevzuatına aykırı olarak yapı yapılması ya da ruhsat alınmadan yapılabilen yapıların yasal koşullar sağlanmadan yapılması yahut yapılardaki mevzuata aykırılığın fenni mesullerce altı iş günü içinde idareye bildirilmemesi halinde, 7.549,-TL'den az olmamak üzere aşağıdaki şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanır :
Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre ve yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için;
1- I. sınıf A grubu yapılara 63,53 TL, B grubu yapılara 106,99 TL,
2- II. sınıf A grubu yapılara 171,43 TL, B grubu yapılara 236,16 TL,
3- III. sınıf A grubu yapılara 386,79 TL, B grubu yapılara 429,73 TL,
4- IV. sınıf A grubu yapılara 494,18 TL, B grubu yapılara 537,56 TL, C grubu yapılara 666,48 TL,
5- V. sınıf A grubu yapılara 817,10 TL, B grubu yapılara 989,61 TL, C grubu yapılara 1.118,95 TL, D grubu yapılara 1.355,57 TL,
idari para cezası verilir. (3194/Md.42)
Mevzuata aykırılığı yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün olmayan, yapının cephelerini ve diğer yapı elemanlarını değiştiren veya yapı malzemesi için öngörülen gereklere aykırı bulunan uygulamalar için, Bakanlıkça yayımlanan ve aykırılığa konu imalatın tespiti tarihinde yürürlükte bulunan birim fiyat listesine göre ilgili idarece belirlenen bedelin % 20’si kadar idari para cezası verilir.
B)- İmar Kanununda maktu olarak belirtilen idari para cezaları : (2025) **
Aşağıda belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen yapı veya parsel sahibine, harita, plan, etüt ve proje müelliflerine ve gözetmenlerine, fenni mesullere, yapı müteahhidine ve şantiye şefine, ilgisine göre ayrı ayrı olmak üzere 42.973,-TL, bu fiillerin çevre ve sağlık şartlarına aykırı olması halinde 86.025,-TL, can ve mal emniyetini tehdit etmesi halinde 129.106,-TL idari para cezası verilir. (3194/Md.42)
1- İmar planı olmayan yerlerde yapılaşma amacıyla arsa ve parselleri hisselere ayıracak özel parselasyon planı veya satış vaadi sözleşmesi yapılamayacağına ilişkin kısıtlamaya uyulmaması. (3194/Md.18)
2- İmar düzenlemesi yapılmış arsalardaki yapılara izinsiz müdahalede bulunulamayacağına ilişkin kısıtlamaya uyulmaması. (3194/Md.18)
3- Yapı veya parsel sahibinin, etüt ve proje müellifinin, yapı müteahhidinin, şantiye şefinin ve fenni mesullerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmemeleri. (3194/Md.28)
4- Yapıların ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılmadığının tespiti. (3194/Md.32)
5- Muvakkat yapılara ilişkin kısıtlamalara uyulmaması. (3194/Md.33)
6- İnşaat, tamirat ve bahçe tanzimi ile ilgili tedbir ve mükellefiyetlere uyulmaması. (3194/Md.34)
7- Bina ön cephe hattı ile yol arasındaki tabii zeminin kat kazanmak maksadıyla kazılmayacağına ilişkin yükümlülüğe uyulmaması. (3194/Md.35)
8- Ön bahçeleri yaya kaldırımı seviyesinden daha aşağıda teşekkül etmiş bulunan bina veya arsa sahiplerinin, buralara bahçe duvarı veya parmaklık yapma yükümlülüğüne uymamaları. (3194/Md.35)
9- Kapıcı daireleri ve sığınaklara ilişkin yükümlülüklere uyulmaması. (3194/Md.36)
10- Otopark yerlerine ilişkin yükümlülüklere uyulmaması. (3194/Md.37)
11- Umumun sağlık ve selameti ile şehircilik, estetik veya trafik bakımından ortaya çıkan mahzurların giderilmesine ilişkin yükümlülüklere uyulmaması. (3194/Md.40)
12- Arsaların yola bakan yüzlerinin kapatılmasına ilişkin yükümlülüklere uyulmaması. (3194/Md.41)
Diğer maktu idari para cezaları :
Yapıldığı tarih itibarıyla plana ve mevzuata uygun olmakla beraber, mevcut haliyle veya öngörülen bir afet tehlikesi karşısında can ve mal emniyetini tehdit ettiği veya edeceği tespit olunan yapılara, ilgili idarenin yazılı ikazına rağmen, tanınan süre içinde takviyede bulunmayan veya söz konusu yapıları yıkmayan (3194/Md.39) yapı sahibine 215.234,-TL idari para cezası verilir.
Köy yerleşik alanı ve civarında, köyün nüfusuna kayıtlı olan ve köyde sürekli oturanlar tarafından, projeleri fen, sanat ve sağlık şartlarına uygun olmasına rağmen valilik onayı alınmadan ve muhtarlığa bildirim yapılmadan konut ve zatî maksatlı tarım ve hayvancılık yapısı inşa edilmesi (3194/Md.27) halinde yapı sahibine 7.549,-TL idari para cezası verilir. (3194/Md.42)
(*) Bu miktarlar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında bir Türk Lirasının küsuru da dikkate alınmak suretiyle artırılarak uygulanır.
İmar para cezası uygulamasına esas yapı sınıfı ve gruplarına ilişkin tanımlamaları, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan
2025 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ'de görebilirsiniz.
İmar para cezası uygulamasına esas güncel birim fiyat listesini, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan
2025 Yılı İnşaat ve Tesisat Birim Fiyat Listesi'nde görebilirsiniz.
(**) 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3-1/b maddesinde, bu Kanun'un genel hükümlerinin, idarî para cezası yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanacağı hükme bağlanmıştır. (5326/Md.3-1/b) Aynı Kanun'un 17-7 maddesinde ise, bu Kanun'da öngörülen idarî para cezalarının her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacağı ve idarî para cezasının hesabında bir Türk Lirasının küsurunun dikkate alınmayacağı kuralı yer almaktadır. (5326/Md.17-7)
- İmar para cezası verilmesini gerektiren sebepler
- İmar para cezasına yapılan ilaveler
- İmar para cezasını artıran sebepler
- İmar para cezasının mevzuata aykırı inşaat alanına göre hesaplanması
- İmar para cezasının mevzuata aykırı uygulamanın birim fiyatına göre hesaplanması
- İmar para cezasının miktarını belirleyen faktörler