Ülkemizde Cumhuriyetin ilanından bu yana yürürlüğe giren kanun sayısı ve parlamentonun bu konudaki performansı hakkında kanaat edinilebilmesi için yasama dönemleri ve yıllar itibariyle çıkarılan kanun sayılarının karşılaştırılması gerekir.

Kanunlara ilişkin olarak TBMM Resmi sitesinde yayınlanan veriler incelendiğinde, Meclis’in ilk kanunu çıkardığı 24.04.1920 tarihinden 2024 yılı sonuna kadar geçen yaklaşık 105 yıllık dönemde toplam 15.140 adet kanun çıkarıldığı anlaşılmaktadır. Bunlardan 7.480 adetinin 11 yasama döneminden oluşan 1920-1960 yılları arasındaki 40 yıllık sürede; 375 adetinin 1960-1961 ara döneminde; 2.267 adetinin 5 yasama döneminden oluşan 1961-1980 yılları arasındaki 19 yıllık sürede; 669 adetinin 1980-1983 ara döneminde; 4.349 adetinin ise 12 yasama döneminden oluşan 1983-2024 yılları arasındaki 41 yıllık süre içerisinde kanunlaştığı görülmektedir.

Yukarıda belirtilen yasama performansı analiz edildiğinde, 1920-1960 yılları arasındaki dönemde yıllık ortalama 187 kanun çıkarılırken, 1961-1980 yılları arasında bu rakamın yıllık ortalama 119'a ve 1983-2024 yılları arasındaki dönemde ise yıllık ortalama 106'ya düştüğü anlaşılmaktadır. Meclis'in kanun çıkarma performansında gözlenen bu azalma eğiliminin yasama dönemleri itibariyle çıkarılan ortalama kanun sayılarına da aynen yansıdığı görülmektedir. Bu eğilimi destekleyen faktörler, Cumhuriyet'in kuruluş yıllarına mahsus yeni Devlet yapılanması sürecinin gerektirdiği dinamizmin sonraki dönemde tabii olarak azalması ve 1961-1980 yılları arasındaki dönemde çift meclisli yasama sürecinin (Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu) uygulanması olabilir. Ancak tek meclisin yasa koyucu olarak yetkili olduğu 1920-1960 yılları arasındaki dönem ile 1983’ten günümüze kadar geçen dönem içerisinde yıllık ortalama olarak çıkarılan kanun sayıları karşılaştırıldığında gözlemlenen -yüzde kırkı aşan orandaki- dramatik performans azalmasının sebepleri ayrıca izaha muhtaç görünmektedir. Bu durum, Devlet yönetiminde kanun hükmündeki diğer mevzuatın daha yaygın olarak kullanılmaya başlamasından ve özellikle 2017 yılında geçilen Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi sonrasında parlamentoda doğrudan kanun çıkarma ihtiyacının giderek azalmasından kaynaklanabilir. Kanun sayısına ilişkin seriler incelendiğinde ortaya çıkan dikkat çekici diğer bir husus ise 1960-61 ve 1980-83 yılları arasında yaşanan ara dönemlerde çıkarılan yıllık ortalama kanun sayılarında görülen ve neredeyse diğer yıl ortalamalarının iki katına ulaşan sıra dışı artışlardır. Bu durumun, katılımcı demokrasinin aksadığı dönemlerde ironik olarak kanun yapma sürecinin daha pratik hale gelmiş olmasından kaynaklandığı söylenebilir.