Ağır ceza mahkemelerinin bulunduğu yargı çevresinde görev yapmak üzere bir adlî yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonu kurulur. Bu komisyonun kuruluş şekli hakkında 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 113 üncü maddesi hükümleri uygulanır. (5235/Md.23)
Buna göre, adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonları, ağır ceza mahkemelerinin bulunduğu yerlerde; başkanı ve bir asıl, bir yedek üyesi Hakimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek hakimler ile o yer Cumhuriyet savcısından oluşur.
Başkanın yokluğunda komisyona asıl üye başkanlık eder. Asıl üyenin komisyona başkanlık etmesi veya yokluğunda yedek üye, Cumhuriyet başsavcısının yokluğunda ise kendisine vekalet eden Cumhuriyet savcısı komisyona katılır.
Yukarıda belirtilen üyelerin de yokluğu hâlinde, birinci sınıfa ayrılma incelemesine tâbi tutulup da ayrılamayanlar hariç, en kıdemli hâkimden başlayarak komisyon oluşturulur. Bu durumda kıdemli olan, komisyona başkanlık eder.
Adalet komisyonlarında, bir yazı işleri müdürü ile yeteri kadar memurdan oluşan birer büro bulunur. (2802/Md.113)
> Konuyla ilgili olarak oluşturulan kanuna uygunluk kriterleri :1. Komisyon ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerde faaliyet gösteriyor olmalıdır. 2. Komisyon, Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen bir başkan, bir asıl ve bir de yedek üye ile o yer Cumhuriyet başsavcısından oluşmuş olmalıdır. 3. Başkan yok ise, komisyona asıl üye başkanlık yapmış olmalıdır. 4. Asıl üye komisyona başkanlık ediyor veya yok ise, yedek üye komisyona katılmış olmalıdır. 5. Cumhuriyet başsavcısı yok ise, kendisine vekalet eden Cumhuriyet savcısı komisyona katılmış olmalıdır. 6. Komisyonun asıl ve yedek üyeleri yok ise, birinci sınıfa ayrılma incelemesine tâbi tutulup da ayrılamayanlar hariç, en kıdemli hâkimden başlayarak komisyon oluşturulmuş ve bunlardan en kıdemli olanı komisyona başkanlık etmiş olmalıdır. 7. Adalet komisyonunda, bir yazı işleri müdürü ile yeteri kadar memurdan oluşan bir büro bulunuyor olmalıdır. Dilerseniz bu konudaki uygulamayı denetleyebilirsiniz. > Denetim Formu